Organizacja stanowiska pracy odgrywa bardzo ważną rolę, szczególnie w czasach, gdy wiele zawodów wiąże się z długotrwałym siedzeniem przy komputerze lub powtarzalnymi czynnościami fizycznymi. Co zrobić, by uniknąć przeciążeń organizmu i schorzeń, które wymagają później leczenia i rehabilitacji?
Odpowiednie dostosowanie stanowiska pracy, w tym krzesła, biurka czy oświetlenia, chroni organizm przed przeciążeniami, urazami i chorobami zawodowymi. Dzięki odpowiednim rozwiązaniom pracując odczuwamy mniejsze zmęczenie, stres i dyskomfort, co sprzyja koncentracji i lepszemu samopoczuciu. Jest to na tyle istotne, że powstała specjalna nauka, która zajmuje się dostosowywaniem środowiska pracy do fizjologicznych i psychologicznych potrzeb człowieka. Ergonomia, bo o niej mowa, podpowiada jak zwiększyć komfort i bezpieczeństwo w pracy, a także organizować czas pracy i przerwy, by zminimalizować ryzyko chorób zawodowych.
Ergonomia pracy odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu problemom fizjoterapeutycznym, ponieważ pozwala zmniejszyć obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego i chronić ciało przed urazami wynikającymi z długotrwałej pracy w niewłaściwych warunkach. - Wielu pacjentów trafia do fizjoterapeutów z bólami kręgosłupa, napięcia mięśni karku i barków, zespołem cieśni nadgarstka, napięciowymi bólami karku czy dolegliwościami barków – a są to właśnie schorzenia, którym można w dużej mierze zapobiec dzięki ergonomii.- mówi Aleksandra Suszkowska, fizjoterapeutka. - Dbanie o ergonomię nie tylko poprawia komfort pracy, ale także pełni funkcję profilaktyczną, chroniąc przed problemami zdrowotnymi wymagającymi pomocy medycznej – tłumaczy fizjoterapeutka.
Dobrze zaprojektowane stanowisko pracy zmniejsza ryzyko bólu kręgosłupa, napięć mięśniowych, zwyrodnień stawów czy przeciążeń ścięgien i nadgarstków. Niewielkie zmiany, takie jak odpowiednie dostosowanie krzesła i biurka pomagają utrzymać prawidłową postawę ciała i zmniejszają ryzyko wad kręgosłupa oraz przewlekłych bólów pleców. Ergonomiczne ułożenie klawiatury i myszki zapobiega nienaturalnym ruchom nadgarstków, a tym samym ogranicza ryzyko stanów zapalnych i urazów, które często wymagają rehabilitacji. Odpowiednia wysokość monitora i właściwe oświetlenie chronią także wzrok i zapobiegają bólom głowy oraz napięciom szyi. Z kolei przerwy w pracy i możliwość zmiany pozycji – np. naprzemienna praca siedząca i stojąca – chronią mięśnie przed sztywnością i przeciążeniem – dlatego zrób sobie przerwę i ćwicz z nami!
Podstawowe elementy ergonomii stanowiska pracy:
Krzesło – powinno być regulowane (wysokość, oparcie, podłokietniki), aby umożliwiało utrzymanie naturalnej pozycji kręgosłupa. Stopy powinny spoczywać płasko na podłodze.
Biurko – wysokość blatu powinna pozwalać na ułożenie przedramion równolegle do podłoża. Powierzchnia biurka powinna być na tyle duża, by pomieścić niezbędny sprzęt bez nadmiernego bałaganu.
Monitor – ekran ustawiony na wprost, na wysokości oczu lub lekko poniżej. Odległość od twarzy: ok. 50–70 cm.
Klawiatura i myszka – powinny znajdować się blisko ciała, tak aby ręce były rozluźnione, a nadgarstki ułożone prosto.
Oświetlenie – najlepiej naturalne światło dzienne z boku, a w razie potrzeby dodatkowe oświetlenie biurkowe.
Organizacja przestrzeni – najczęściej używane przedmioty powinny znajdować się w zasięgu ręki, by unikać skręcania tułowia czy nadmiernego sięgania.
Zasada 90° – kąt w stawie łokciowym, biodrowym i kolanowym powinien wynosić ok. 90°.
Reguła 20-20-20 – co 20 minut patrz na obiekt oddalony o 20 stóp (~6 metrów) przez co najmniej 20 sekund – to odciąża wzrok.
Przerwy i ruch – co 1–2 godziny warto wstać, przeciągnąć się, zrobić kilka kroków lub prostych ćwiczeń rozciągających.
Zmiana pozycji – praca naprzemiennie w pozycji siedzącej i stojącej (np. przy biurku regulowanym elektrycznie).