W niedawno wydanym przeze mnie albumie o żydowskim cmentarzu w Wieruszowie wyrażałam nadzieję, że może uda się w końcu w jakiś sposób uporządkować chociaż część tego miejsca - pisze Urszula Szot na profilu fb "Śladami Wieruszowskich Żydów". - Bardzo liczyłam na to, że macewy zebrane w 1985 roku z terenu posesji przy ul. Warszawskiej 57 (dawna siedziba żandarmerii) i przechowywane pod płotem na terenie Przedsiębiorstwa Komunalnego, wrócą na swoje miejsce – na cmentarz. Wokół zbiorowej mogiły zamordowanych w sierpniu 1942 roku było na to miejsce.
I oto muszę powiedzieć – nie czekałam długo!
15 lipca ruszyły prace porządkowe – zgodne z zasadami obowiązującymi na żydowskich cmentarzach, m.in. wycinka licznych samosiejek. 21 lipca stało już nowe ogrodzenie wokół zbiorowej mogiły. 15 października zostały przywiezione macewy z Przedsiębiorstwa Komunalnego. Operacja była skomplikowana – to w dużej części spore i ciężkie płyty, które trzeba było przełożyć ręcznie na palety i przewieź. Ale udało się.
12 listopada pojawili się na cmentarzu pracownicy jednej z lokalnych firm i ręcznie, macewa po macewie, ułożyli wszystko na wyznaczonym miejscu. Dbaliśmy o to, aby napisy na macewach były czytelne. Płyty całe lub w dużych fragmentach zostały ułożone za zbiorowym grobem i po obu jego stronach. Wszystkie mniejsze, pieczołowicie zebrane fragmenty, zostały ułożone od strony wejścia.
Przy pracach, przez pewien czas, towarzyszył nam Simcha Procel z Izraela, którego przodkowie mieszkali przy ul. Warszawskiej 27. Bardzo interesował się zebranymi macewami, ale najważniejsza była dla niego ta, która należała do jego pradziadka – Jechiela, zmarłego w 1936 roku. Wskazał mi też kolejną, która należała do członka rodziny Procelów.
Uważam, że to, co zostało zrobione, to krok milowy w porządkowaniu tego zabytku przeszłości miasta. Konieczna jest jeszcze inwentaryzacja zachowanych macew oraz przetłumaczenie napisów na zachowanych płytach. Bo to przecież nie zwykłe kamienie, ale świadectwo życia przedwojennych mieszkańców Wieruszowa.
źródło: Śladami Wieruszowskich Żydów